Tip van de week: Wind

De hele zomer lang geeft Sam kitesurfles op Vlieland. Tussen de golven en de wind hoeft hij even niet te denken aan thuis en aan zijn alcoholverslaafde vader die beschuldigd wordt van seksueel grensoverschrijdend gedrag. Maar dan begint Sam gevoelens te ontwikkelen voor Cheyenne. Ze is een van zijn leerlingen en een stuk jonger dan hij. Het zet hem aan het denken: wanneer zijn gevoelens ongepast? En: hoe ga je daarmee om? In Wind van Esther Walraven wordt in minder dan honderd pagina’s een toegankelijk en invoelbaar verhaal verteld over seksueel grensoverschrijdend gedrag. “Ik hoop met dit boek iets bij te dragen aan de bewustwording van jongeren,” zo vertelt Walraven, “om stil te staan bij hoe ze een ander benaderen, met wat voor aanpak, en wat voor gevolgen hun handelingen kunnen hebben voor henzelf, maar juist ook voor anderen.” Dit boek is te leen in de mediatheek.

Tien Leestips Jonge Jury 2024 bekend

De Leestips van het Jonge Jury Boekgenootschap 2024 zijn bekend! De tien leden hebben hun leukste, grappigste, spannendste en mooiste boek van de groslijst gekozen. In de groslijst staan alle boeken die kans maken op de Prijs van de Jonge Jury of de Jonge Jury Debuutprijs –oorspronkelijk Nederlandstalige boeken uitgekomen in 2023. De Leestips zijn adviezen van de jonge lezers van het Boekgenootschap aan hun leeftijdsgenoten. De Leestips van het Jonge Jury Boekgenootschap 2024 (op alfabetische volgorde van boektitel) 24 uur – Marcel van Driel (Kluitman) Catch – Elvin Post (Uitgeverij De Fontein) De levens van Lanya – Mirjam Oldenhave (Uitgeverij Ploegsma) De spin en de sleutel – Anna Woltz (Querido) Duizend en ik – Yorick Goldewijk (Uitgeverij Ploegsma) IQ – Erik Jan Tillema (Clavis) Jimi Fender Johnson – Buddy Tegenbosch (Best of YA) Neem nooit een beste vriend – Erna Sassen (Leopold) Rugzwemmen – Marc ter Horst (Gottmer Uitgevers) Woorden van glas – Pamela Sharon (Moon)

Leesvaardigheid Nederlandse 15-jarigen verder achteruitgegaan

Nederlandse scholieren van 15 jaar scoren slecht op het gebied van lezen en het niveau is ook nog eens hard achteruitgegaan ten opzichte van een paar jaar geleden. Dat blijkt uit het internationale trendonderzoek PISA (Programme for International Student Assessment), waarbij onderzoekers van de Organisatie voor Economische Samenwerking in Ontwikkeling (OESO) elke drie of vier jaar de vaardigheden van 15-jarigen wereldwijd meten. Op wiskunde en natuurwetenschappen scoren Nederlandse kinderen beter dan op lezen, maar ook op die gebieden zijn ze flink achteruitgegaan. Het lezen gaat het slechtst. PISA kent zes niveaus voor leesvaardigheid, waarbij niveau 1 het laagste niveau is. Om goed te kunnen functioneren op school en in de maatschappij moeten leerlingen volgens PISA niveau 2 hebben. Een derde van de Nederlandse 15-jarigen haalt dat niet en loopt volgens PISA zelfs het risico laaggeletterd het onderwijs te verlaten. Het aantal leerlingen in Nederland dat niet verder komt dan niveau 1 is gegroeid. In 2018 was het een kwart van de leerlingen en nu dus een derde. Demissionair minister Paul van Onderwijs noemt de resultaten zorgelijk. "Het kan en moet echt veel beter. Want juist deze basisvaardigheden heb je keihard nodig om te kunnen meedoen in de samenleving. Als je de bijsluiter van medicijnen wil begrijpen bijvoorbeeld, of je bankzaken moet regelen." Het laatste PISA-onderzoek dateert uit 2018/19 en daaruit bleek al dat het slecht gesteld is met de leesvaardigheid van Nederlandse leerlingen en dat die achteruitging. Ze scoorden - net als nu - slechter dan leerlingen in veel andere EU-landen, al is er de kanttekening dat vergelijken lastig is omdat elk land een ander onderwijssysteem heeft. Rector Freek van Gurp van de middelbare school Echnaton in Almere herkent het probleem. "Wij merken dat veel van onze leerlingen slecht lezen. Dat heeft op alles impact, ook op bijvoorbeeld een vak als wiskunde, want daarbij krijg je vaak verhalende vragen. Laatst liet een wiskundedocent me nog een voorbeeld zien. Bij een toets gaf een leerling een compleet ander antwoord dan de vraag was. Ze kunnen gewoon de vraag niet lezen en begrijpen." Niet alleen Nederlandse 15-jarigen zijn achteruitgegaan, ook in veel andere landen presteren leerlingen minder goed dan in 2018. Dat is waarschijnlijk mede het gevolg van de scholensluitingen tijdens de coronapandemie. Minister Paul: "Scholen zijn nog hard bezig om de vertragingen door corona weg te werken en te zorgen dat leerlingen weer goed in hun vel zitten."

Volgens rector Van Gurp hebben coronamaatregelen inderdaad grote gevolgen gehad voor vmbo'ers, maar is dat lang niet de enige verklaring voor het slechte lezen. "Ik denk dat het een veelkoppig monster is. Ik denk bijvoorbeeld dat we veel te veel de nadruk leggen op begrijpend lezen, dat kinderen geen plezier meer hebben in lezen. Verder hoor ik dat zelfs studenten in opleiding om leraar Nederlands te worden zelf amper lezen. Dan wordt het stimuleren van leesplezier bij leerlingen wel erg moeilijk." Het lerarentekort wordt door velen in het onderwijs als een belangrijke oorzaak gezien. Van Gurp: "Het is afschuwelijk, vooral voor een super-diverse vmbo-havo-school als de onze. Ik kan amper leraren vinden. Het is goed dat wij subsidies krijgen om onze leerlingen die extra hulp nodig hebben te ondersteunen, maar ik weet niet waar ik de mensen vandaan moet halen. Daarom moet dit echt landelijk opgepikt worden. Het is niet binnen een paar jaar opgelost." Lerarenbond AOb beaamt dat en komt samen met werkgevers- en werknemersorganisatie in het onderwijs met de roep om een 'Deltaplan' in het nieuwe regeerakkoord. "Om de kwaliteit van het onderwijs te verbeteren moet het aanpakken van het lerarentekort de eerste prioriteit van het nieuwe kabinet zijn", laat de bond weten. Volgens de AOb is er een samenhangend plan nodig, over meerdere kabinetsperiodes heen. "Een plan dat het vak van leraar en schoolleiders aantrekkelijker maakt, door een goed salaris, goede en gezonde schoolgebouwen, voldoende tijd om als leraar en schoolleider je vak te beoefenen en je te professionaliseren en waarin autonomie van en vertrouwen in de leraar vooropstaat", zegt de AOb. Kwestie van lange adem Volgens demissionair onderwijsminister Paul is zij al hard aan de slag om het lezen te verbeteren. "Met subsidie, expertisepunten en samenwerking met bibliotheken om het leesplezier en daarmee de leesvaardigheid bij leerlingen te verbeteren. We werken ook aan nieuwe, heldere kerndoelen, zodat nog duidelijker wordt wat een leerling aan het eind van de schooltijd moet kunnen. Het realistische verhaal is dat het een kwestie van lange adem is voordat we hiervan blijvende resultaten zien." Overigens is er ook positief nieuws: Nederlandse leerlingen presteren voor wiskunde ruim boven het gemiddelde van de landen in het onderzoek. Voor natuurwetenschappen zijn de scores gemiddeld. Bovendien geven Nederlandse 15-jarigen hun leven gemiddeld een 7,3. Dit is hoger dan hun leeftijdsgenoten uit omringende landen. Ook wordt er veel minder dan gemiddeld gepest op Nederlandse scholen.

Vol van boeken

Vol van Boeken is een uitgave waar de Libris-boekhandels aan meewerken. Vol overgave. Omdat het een magazine is over alles wat ons vak zo leuk maakt en waar jij als klant ook echt wat aan hebt. Vol boeken, vol schrijvers, vol informatie en vol inspiratie. Je krijgt het van ons cadeau. In de hoop dat je weer vele pareltjes ontdekt. De oplage per Libris-boekhandel is beperkt, dus wees er snel bij! Heb je hem gemist dan kan je hem hier online bekijken. Vol van Boeken komt twee keer per jaar uit in april en november. Vanaf 22 november te beluisteren: VOL van Boeken de podcast Geniet jij ook zo van bezoekjes aan je favoriete boekhandel? Luister dan naar VOL van Boeken de podcast. In deze nieuwe podcastserie vertellen boekverkopers over hun favoriete boeken, hun belevenissen in de winkel en over titels die je écht niet mag missen. Daarnaast is er in iedere aflevering een auteur te gast, die vertelt over zijn of haar nieuwste boek. Kortom, een halfuur boordevol boekeninspiratie en leestips van kenners. VOL van Boeken de podcast vind je in je favoriete podcastapp.

Draag paars op 8 december.

Paarse Vrijdag is een dag waarop scholieren en studenten door het dragen van de kleur paars op school hun solidariteit kunnen tonen met lhbt+'ers. In Nederland wordt de dag sinds 2010 ieder jaar op de tweede vrijdag van december gehouden. Paarse Vrijdag ontstond naar het voorbeeld van Spirit Day in de Verenigde Staten, die eerder in 2010 voor het eerst plaatsvond als uiting tegen het pesten van lhbt-jongeren. In de VS en Canada vindt deze dag plaats op de derde donderdag van oktober. De kleur paars en de in Noord-Amerika gebruikte naam Spirit Day zijn ontleend aan de paarse baan van de regenboogvlag van de homobeweging, die spirit (karakter) symboliseert.

Films die nergens draaien, boek van Yorick Goldewijk.

Op de dag dat Cato ter wereld kwam, heeft haar moeder die verlaten. Haar vader is sindsdien alleen maar stil en afwezig. Als Cato een geheimzinnig kaartje vindt van een verlaten bioscoop, besluit ze te gaan kijken, en ze ontdekt dat er iets vreemds met de bioscoop is. Op zoek naar avontuur en de waarheid over haar moeder, wordt Cato meegesleurd op een gevaarlijke reis door tijd en herinneringen. Binnenkort in te leen in de mediatheek

Boy 7 van Mirjam Mous bekroond met Gouden Boek

Op 16 november werd auteur Mirjam Mous bekroond met een Gouden Boek voor haar jeugdthriller Boy 7. Inmiddels zijn er sinds het verschijnen in 2009 meer dan 75.000 exemplaren verkocht, waarmee de gouden status binnen het kinderboekengenre bereikt is. In Boy 7 komt een jongen bij in een snikhete, kale grasvlakte. Hij weet niet hoe hij daar terechtgekomen is, waar hij vandaan kwam en zelfs niet meer hoe hij heet. Tot zijn opluchting vindt hij een rugzak met daarin een mobiele telefoon. Hij wil het alarmnummer intoetsen, maar ziet dan dat hij een voicemailbericht heeft ontvangen. Tot zijn verbijstering hoort hij: wat er ook gebeurt, bel in geen geval de politie. En één ding weet hij zeker, dat is zijn eigen stem! Met behulp van de spullen in zijn rugzak gaat hij op zoek naar zijn verleden. Maar zolang hij zich niets herinnert, durft hij niemand te vertrouwen. Stapje voor stapje komt hij achter de verschrikkelijke waarheid… Dit boek is te leen in de mediatheek.

Hoe ontsnap je uit een nachtmerrie? Bloedstollende thriller voor jongeren over de gevolgen van pesten, van Maren Stoffels. Vesper stapt aan boord van een luxe cruiseschip. Ze denkt dat ze op vakantie gaat, maar niets is minder waar. Ze is opgegeven voor No Exit, een heropvoedprogramma voor pesters, ver weg van de buitenwereld. Al snel komt Vesper erachter dat No Exit geen grenzen kent. Ze is in levensgevaar, samen met alle anderen aan boord. En dan is er nog die ene medegevangene, die beweert dat ze onschuldig is. Vesper moet ontsnappen, maar hoe moet dat midden op open zee? Dit boek is te leen in de mediatheek.

Sonny Boy van Annejet van der Zijl centraal bij Nederland Leest 2023

In de 18e editie van Nederland Leest zal het boek Sonny Boy de hele maand november centraal staan.

Herfst 1928: een jonge Surinaamse student trekt in Den Haag als kostganger in bij een gescheiden Hollandse vrouw met vier kinderen. Als ze een half jaar later zwanger van hem blijkt, is het schandaal niet te overzien. Maar ondanks armoede en discriminatie slaagt het stel er in de jaren die volgen in een gelukkig en ook voorspoedig bestaan op te bouwen met hun zoontje Waldy, alias Sonny Boy. Dan breekt de Tweede Wereldoorlog uit, en besluiten ze Joden in huis te nemen – met alle consequenties van dien. Het boek Sonny Boy kwam in 2004 uit en was meteen een enorm succes. Het boek is bewerkt tot een theatervoorstelling en in 2011 verfilmd, met acteurs Sergio Hasselbaink en Ricky Koole in de hoofdrol. Dit boek is te leen in de mediatheek.

'Het smelt' van Lize Spit verfilmd

De veelgelezen roman ‘Het smelt’ van Lize Spit is verfilmd.

In de film zien we Eva, die als jonge vrouw na vele jaren terugkeert naar haar Vlaamse geboortedorp Bovenmeer. Ze is hier voor de herdenking van Jan; een lang geleden overleden vriend. Daarnaast heeft Eva besloten om af te rekenen met haar verleden. In de kofferbak van haar auto heeft ze in een vrieskist een groot brok ijs gelegd.

De shortlist van de Boekenbon Literatuurprijs 2023 is bekend. De jury nomineert vijf titels uit 493 ingezonden boeken. De winnaar wordt op 9 november bekendgemaakt.

Voor de Shortlist van de Boekenbon Literatuurprijs 2023 nomineert de jury de volgende vijf titels: Saskia de Coster, Net echt Tiemen Hiemstra, W. Roxane van Iperen, Dat beloof ik Richard Osinga, Munt Jan Vantoortelboom, Mauk

Familie Chabot schrijft Boekenweekgeschenk, thema 'Bij ons in de familie'

Het Boekenweekgeschenk 2024 wordt niet door één auteur geschreven, maar door een heel gezin. Alle leden van de familie Chabot - vader en moeder Bart en Yolanda en de vier zonen Sebastiaan, Maurits, Splinter en Storm - leveren een bijdrage. Dat heeft de Stichting Collectieve Propaganda van het Nederlandse Boek (CPNB) bekendgemaakt. Het Boekenweekthema is komend jaar 'Bij ons in de familie'. Bart Chabot: "We hebben vaker de vraag gekregen als familie samen iets te maken, maar daar hebben we altijd nee op gezegd. Maar tegen het zinderende en unieke plan om samen de Boekenweek kleur te geven, konden we simpelweg geen nee zeggen. Het is de grootste en hoogste eer. En het was zo'n feest om samen te schrijven." Het Boekenweekgeschenk krijgt de titel Gezinsverpakking. Bart Chabot en zijn zonen Sebastiaan, Maurits en Splinter hebben al eerder boeken geschreven. Voor moeder Yolanda en jongste zoon Storm is het hun debuut. Geen Boekenweekessay Ook de stichting reageert verheugd. "Ik ben ontzettend trots dat de - letterlijk - grootste schrijversfamilie van Nederland voor de 89ste Boekenweek met elkaar het geschenk schrijft", zegt CPNB-directeur Eveline Aendekerk. "Een betere fit met het thema 'Bij ons in de familie' is er wat mij betreft niet. De liefde voor lezen en boeken spat er bij de Chabotten van af en precies die liefde vieren we traditiegetrouw tijdens de Boekenweek." Niet alleen de keuze voor een heel gezin is nieuw in de geschiedenis van de Boekenweek. Ook is er komend jaar voor het eerst sinds 1987 geen Boekenweekessay. In plaats daarvan is nu gekozen voor een poëziebundel, getiteld Ooievaarsblues, ook van de hand van Bart Chabot. Deze bundel bevat zowel oud als nieuw werk van de Haagse schrijver en dichter.

Dit zijn de winnaars van het Beste Boek voor Jongeren 2023

De winnaars van het Beste Boek voor Jongeren 2023 zijn bekend. In de categorie Oorspronkelijk Nederlandstalig won Rima Orie met In het vervloekte hart. In de categorie Vertaald ging de prijs naar Zolang de citroenbomen bloeien van Zoulfa Katouh en vertaald door Merel Leene. Over het winnende boek In het vervloekte hart Oermonsters, wraakgeesten, bloedkinderen. Allemaal arriveren ze tijdens de bloedmaan. Allemaal vormen ze een gevaar voor de mensheid. Priya Chkadhari is een bloedkind, wat betekent dat ze in staat is zielen te bespelen. Maar aangezien dit ten strengste verboden is, is het haar lot om dit geheim tot haar dood bij zich te dragen. Wanneer ze gerekruteerd wordt om tot soldaat te worden opgeleid in het grootste militaire fort van het land, Kuwatta, komt daar echter verandering in. Priya komt in een wereld terecht waar brute kracht en een rigide militaire hiërarchie bepalen wie zegeviert, en waar blinde gehoorzaamheid en strikte discipline van iedereen geëist worden. Tot haar verbazing blijkt haar aangeboren magie in deze nieuwe wereld voor het eerst een voordeel te zijn. Samen met de andere bloedkinderen volgt ze een speciaal soort opleiding. Deze groep soldaten zal meevechten in de guerrillaoorlog die het verscheurde land Awaran al eeuwenlang in zijn greep houdt. Alleen komt Priya er al snel achter dat een groot en dodelijk gevaar zich in het vervloekte hart van Kuwatta schuilhoudt... Over het winnende boek Zolang de citroenbomen bloeien Salama Kassab was farmaciestudent toen de revolutie in Syrië begon. Ze had haar ouders nog, haar grote broer, haar huis. Nu is ze haar familie kwijt en werkt ze als vrijwilliger in het ziekenhuis van Homs waar de gewonden onophoudelijk binnenstromen. Ze wil weg uit deze oorlog, weg van de ellende en verschrikkingen. Maar ze wil ook blijven, voor alles wat Syrië was – en voor de mensen die haar hulp nodig hebben. Met haar twijfel groeit ook haar PTSS, in de menselijke gedaante van Khawf, die haar alle verschrikkingen die ze heeft meegemaakt telkens opnieuw laat beleven. Dan ontmoet ze Kenan die haar probeert de kleuren te tonen die allang zijn vervaagd. Hij durft te dromen van een toekomst, en het is aan Salama om te beslissen of ze daarin met hem meegaat. Beide boeken zijn te leen in de Mediatheek

Lezen steeds populairder: bijna helft van Nederlandse jongeren slaat elke week een boek open

Nederlandse jongeren zijn de afgelopen vijf jaar meer gaan lezen. Bijna de helft van alle jongeren tussen de 12 en 25 jaar zegt in hun vrije tijd elke week een boek te lezen. Dit aantal lag in 2018 nog op 39 procent. Dat meldt KVB Boekwerk, het kennisplatform van de boekensector, op basis van representatief onderzoek van GfK. De resultaten zijn gepresenteerd in het kader van de Boekenweek van Jongeren, die vrijdag 15 september van start is gegaan. Meer dan de helft van de jongeren zegt door aandacht voor lezen op sociale media met regelmaat geïnspireerd te worden om te gaan lezen. TikTok en Instagram zijn favoriet. TikTok heeft zelfs een eigen boeken-community met de hashtag #BookTok. Bijna de helft van de TikTok-gebruikers kent deze hashtag en een kwart zegt ook echt boeken te lezen die ze op TikTok hebben gezien. Dit komt neer op 15 procent van alle jongeren die wel eens een boek lezen dat ze op TikTok hebben gezien.

Boek 't Hooge Nest van Roxane van Iperen wordt een theatervoorstelling

Productiehuis Solo Stories maakt een theatervoorstelling gebaseerd op het boek 't Hooge Nest van Roxane van Iperen. De voorstelling moet in 2025 te zien zijn. De voorstelling zal van januari tot en met juni 2025 langs de Nederlandse theaters reizen. De tournee valt samen met de tachtigste herdenking van het einde van de Tweede Wereldoorlog. Het boek beschrijft de belevenissen van de Joodse zussen Janny en Lien Brilleslijper uit het Amsterdamse verzet. Zij moeten onderduiken in 't Hooge Nest, een villa in de bossen van Naarden. In het huis nemen ze tientallen andere onderduikers op, tot ze worden verraden en op transport naar Auschwitz worden gezet. Van Iperen kwam het verhaal van de zussen op het spoor toen ze bij een verbouwing in 2012 luiken en schuilplaatsen ontdekte. In Nederland zijn ruim 40.000 exemplaren van 't Hooge Nest verkocht. Het boek heeft 144 weken in de Bestseller 60 gestaan. De vertaalrechten zijn verkocht aan vijftien landen en de Amerikaanse editie heeft veertien weken op de non-fictiebestsellerlijst van The New York Times gestaan.