Tom Lanoye krijgt prestigieuze Prijs der Nederlandse Letteren 2024

De Vlaamse schrijver Tom Lanoye wordt dit najaar bekroond met de Prijs der Nederlandse Letteren. Dat maakt Vlaams minister van Cultuur Jan Jambon (N-VA) bekend in naam van het Comité van Ministers van de Taalunie. Lanoye is de eerste Vlaamse auteur sinds 2012 die de driejaarlijkse prijs in ontvangst zal nemen. Tom Lanoye gebruikt de theatraliteit van literatuur in al haar gedaantes om zich uit te spreken over de echte wereld", zegt de jury in haar verslag. "Het is deze barokke, taalvirtuoze maar niet minder serieuze invulling van literair engagement die wij graag bekronen." De romancier, dichter en scenarioschrijver schreef onder meer de succesvolle boeken Kartonnen dozen, Sprakeloos en Alles moet weg. Een aantal titels van deze schrijver zijn te leen in de mediatheek.

100 jaar Kees de Jongen, boek van schrijver Theo Thijssen.

In juni 1923 lag voor het eerst Kees de jongen in de Nederlandse boekwinkels. Deze roman van Theo Thijssen, over alles wat er omging in het hoofd van een twaalfjarige Jordanese schoenmakerszoon omstreeks 1890, zou een blijvertje blijken. En in de eeuw tijd sindsdien inspireerde het boek steeds weer volgende generaties schrijvers, maar ook film- en theatermakers, musici en beeldende kunstenaars. Reden genoeg voor een zeer afwisselende expositie 100 jaar Kees de jongen in het Theo Thijssen Museum.

Eus boekenclub

Özcan Akyol is tijdens de Nationale Boekenweek terug met Eus’ Boekenclub. Hét programma waarin de liefde voor het lezen en alles eromheen wordt gevierd. De schrijver en presentator ontvangt spraakmakende gasten, van maandag 11 t/m vrijdag 15 maart op NPO 2.

Tip van de Week. Vlucht 703

Voor het klassenuitje bezoekt de klas van Iris en Timon dit jaar een zogenaamde Escape Flight: een escaperoom in een vliegtuig. Binnen twee uur moeten de leerlingen een gesimuleerde bom zien te ontmantelen. Maar dan ineens stijgt het vliegtuig op en blijkt de escaperoom helemaal geen spel te zijn. Erger nog: de bom is echt. Het is de premisse van de nieuwe huiveringwekkende novelle van Chinouk Thijssen, de schrijfster die eerder, in 2022, de Prijs van de Jonge Jury won. In Vlucht 703 transformeert een gezellig klassenuitje tot een bloedstollend horrorscenario. Een pakkend boek over breekbare vriendschap, dreiging en groepsdynamiek onder hoogspanning. Een “solide thriller,” oordeelt ook Jaapleest. “Vakkundig gedaan”.

Van 16 t/m 24 maart 2024 is het boekenweek.

De Boekenweek is het mooiste boekenfeest van Nederland. Het thema van de 89ste editie is Bij ons in de familie en het Boekenweekgeschenk wordt daarom geschreven door de grootste schrijversfamilie van Nederland: de familie Chabot. Van 16 t/m 24 maart 2024 krijg je Gezinsverpakking cadeau van je boekhandel bij aankoop van boeken ter waarde van minimaal 15 euro. Tijdens de Boekenweek inspireren we lezers met boekentips en activiteiten in boekhandel en bibliotheek. Naast het Boekenweekgeschenk is een thema-uitgave met gedichten over families samengesteld en geschreven door Bart Chabot.

Schrijver Murat Isik in Bibliotheek Uden

In Bibliotheek Uden is dinsdag 12 maart schrijver Murat Isik te gast. Centraal staat zijn nieuwe boek In de mist van Golden Gate Park. De avond is een initiatief van de Noord Oost Brabantse Bibliotheken en is het in kader van de Boekenweek. De aanvang is 20.00 uur. In de mist van Golden Gate Park is een vertelling over het zoeken naar vrijheid en autonomie, het vinden van een grote liefde, de wording van een schrijver en de onoverkomelijke banden met je familie. Het verhaal gaat over de jongen Metin Mutlu die in 2001 naar San Francisco gaat om internationaal strafrecht te studeren. Maar het idee dat hij zijn leven zal slijten als jurist benauwt hem waarna hij zich stort op het keuzevak Creative Writing. Zijn nieuwe vrije leven lijkt Metin goed af te gaan. Totdat onaangename ontwikkelingen in San Francisco én op het familiefront zijn verblijf in een heel ander licht stellen. Murat Isik (1977) is vooral bekend van zijn roman Wees onzichtbaar uit 2017 over zijn jeugd in de Amsterdamse Bijlmer. Hij won hiermee een groot aantal prijzen zoals de prestigieuze Libris Literatuur Prijs. Van het boek werd ook een theatervoorstelling gemaakt. In 2019 schreef Isik het boekenweekessay. Daarna nam hij de tijd om te werken aan zijn nieuwe boek. Murat Isik wordt geïnterviewd. Aansluitend mag het publiek vragen stellen. Kaarten voor de lezing zijn 10 euro. Leden van de bibliotheek en CJP-leden betalen 7 euro. Kaarten zijn verkrijgbaar via de website www.nobb.nl/activiteiten en bij alle vestigingen van de Noord Oost Brabantse Bibliotheken.

VPRO Boeken, iedere zondag om 17.45 uur op NPO 2

Wekelijks boekenprogramma vanuit Bibliotheek Neude in hartje Utrecht. In 'VPRO Boeken' interviewt Lotje IJzermans schrijvers van de beste en meest spraakmakende literaire fictie en non-fictie van dat moment. In de eerste afleveringen zijn onder anderen Murat Isik, Lisa Weeda, Simone Atangana Bekono en de familie Chabot te gast. Aflevering 1 - Murat Isik & Rinske Bouwman Murat Isik vertelt over zijn nieuwe roman ‘In de mist van Golden Gate Park’, een epische vertelling over de zoektocht naar vrijheid en autonomie, het vinden van een grote liefde, de wording van een schrijver en de onoverkomelijke banden met je familie. Rinske Bouwman is te gast over 'Een soort eelt', haar tragikomische debuutroman over hoe een jonge vrouw zich door het leven worstelt. Aflevering 2 - 3 maart Lisa Weeda vertelt over haar nieuwe roman ‘Dans dans revolutie’, waarin gedanst moet worden om oorlogsslachtoffers tot leven te wekken, een daad van verzet en medeleven. Ook te gast is Philipp Blom. Met de historische roman 'Dieven van het licht' blaast de historicus, romanschrijver en journalist wervelend leven in de figuren van de Italiaanse renaissance: de mooiste schilderkunst, moord, de inquisitie en roomse corruptie. Aflevering 3 - 10 maart Als voorproefje op de Boekenweek met het thema ‘Bij ons in de familie’ ontvangt Lotje alle leden van de familie Chabot - vader en moeder Bart en Yolanda en de vier zonen Sebastiaan, Maurits, Splinter en Storm. Simone Atangana Bekono maakte eerder naam met de roman ‘Confrontaties’. Nu verschijnt haat tweede dichtbundel ‘Marshmallow’: poëzie die schrijnt - en ondermijnt.

Queer boeken. Als je leest bekijk je de wereld door de ogen van een ander

Op Queerboeken.nl vind je de mooiste boekentips over gender-en seksuele diversiteit voor jongeren vanaf 12 jaar. Boeken kunnen ervoor zorge dat geen enkel onderwerp te gek, moeilijk of eng is om over te praten. Bovendien kunnen ze jongeren een thuis bieden die zich in karakters of situaties herkennen.

Leezy Sunday live: Tommy Wieringa

Een heerlijke,relaxte zondagmiddag waarin een interview met een prominente schrijver de rode draad vormt. Dat is in het kort het concept van Leezy Sunday Live; een nieuw initiatief van Boekhandel Derijks, Bibliotheek Oss en theater De Lievekamp. De interviews worden afgenomen door Jos de Louw, voormalig docent Nederlands. Voor de vragen laat hij zich inspireren door het oeuvre van de schrijver, zijn of haar meest recent uitgegeven boek en actuele onderwerpen. Ook het publiek krijgt de gelegenheid om vragen te stellen. Daarnaast kan iedereen deze middag meedoen met een toepasselijke petje-op-petje-af quiz. Leezy Sunday Live wordt muzikaal omlijst met een kort optreden van lokale helden. Bij deze tweede editie van Leezy Sunday Live staat Tommy Wieringa centraal. Op 2 juni komt Griet Op de Beeck. Bij de eerste editie op 24 september draaide het om het schrijversechtpaar Özcan Akyol en Anna van den Breemer. Kaarten voor Leezy Sunday Live zijn verkrijgbaar via De Lievekamp en kosten €15,00.

Novellist.nl

Novellist.nl is een website met boekbeschrijvingen van Engelstalige boeken. De website is bedoeld om de Nederlandstalige lezer (jong of oud, belezen of niet) behulpzaam te zijn bij het kiezen van een geschikt boek. Op deze website vind je beschrijvingen van meer dan 1900 boeken. Regelmatig komen er nieuwe titels bij.

Het thema van Poëzieweek 2024 is ’thuis’. 26–31 januari 2024

Het huis van de poëzie bestaat uit meer dan louter bakstenen. Dichters bouwen huizen uit herinneringen, geuren en kleuren. Ze beschrijven de huizen van onze jeugd en de straten van onze dromen. Ze schrijven hun gedichten op een hoekje van onze keukentafel en turen naar de schilderijen aan onze muren. De mooiste woorden ontspruiten vaak op de plek waar we ons het meest thuis voelen. Tijdens Poëzieweek 2024 bouwen we samen grote en kleine huizen in gedichten. We komen thuis in steden of op het platteland, we verhuizen onze verzen van streek naar streek en beschrijven nieuwe en oude landen in levendige letters. Poëzie kan mensen vieren, verwelkomen en zich thuis doen voelen. Het kan ook de troost van een warme thuis bieden op moeilijke momenten van afscheid, rouw en verdriet. Samen schuilen we onder het dak van de poëzie.

Kinderboekenweek dit jaar 'lekker eigenwijs', met dichtwedstrijd

Pieter Koolwijk schrijft dit jaar het Kinderboekenweekgeschenk. Noëlle Smit maakt het Prentenboek van de Kinderboekenweek. Het thema van de Kinderboekenweek 2024 is Lekker eigenwijs! De 70ste editie van de Kinderboekenweek vindt plaats van 2 t/m 13 oktober 2024.

Tip van de week: Wind

De hele zomer lang geeft Sam kitesurfles op Vlieland. Tussen de golven en de wind hoeft hij even niet te denken aan thuis en aan zijn alcoholverslaafde vader die beschuldigd wordt van seksueel grensoverschrijdend gedrag. Maar dan begint Sam gevoelens te ontwikkelen voor Cheyenne. Ze is een van zijn leerlingen en een stuk jonger dan hij. Het zet hem aan het denken: wanneer zijn gevoelens ongepast? En: hoe ga je daarmee om? In Wind van Esther Walraven wordt in minder dan honderd pagina’s een toegankelijk en invoelbaar verhaal verteld over seksueel grensoverschrijdend gedrag. “Ik hoop met dit boek iets bij te dragen aan de bewustwording van jongeren,” zo vertelt Walraven, “om stil te staan bij hoe ze een ander benaderen, met wat voor aanpak, en wat voor gevolgen hun handelingen kunnen hebben voor henzelf, maar juist ook voor anderen.” Dit boek is te leen in de mediatheek.

Tien Leestips Jonge Jury 2024 bekend

De Leestips van het Jonge Jury Boekgenootschap 2024 zijn bekend! De tien leden hebben hun leukste, grappigste, spannendste en mooiste boek van de groslijst gekozen. In de groslijst staan alle boeken die kans maken op de Prijs van de Jonge Jury of de Jonge Jury Debuutprijs –oorspronkelijk Nederlandstalige boeken uitgekomen in 2023. De Leestips zijn adviezen van de jonge lezers van het Boekgenootschap aan hun leeftijdsgenoten. De Leestips van het Jonge Jury Boekgenootschap 2024 (op alfabetische volgorde van boektitel) 24 uur – Marcel van Driel (Kluitman) Catch – Elvin Post (Uitgeverij De Fontein) De levens van Lanya – Mirjam Oldenhave (Uitgeverij Ploegsma) De spin en de sleutel – Anna Woltz (Querido) Duizend en ik – Yorick Goldewijk (Uitgeverij Ploegsma) IQ – Erik Jan Tillema (Clavis) Jimi Fender Johnson – Buddy Tegenbosch (Best of YA) Neem nooit een beste vriend – Erna Sassen (Leopold) Rugzwemmen – Marc ter Horst (Gottmer Uitgevers) Woorden van glas – Pamela Sharon (Moon)

Leesvaardigheid Nederlandse 15-jarigen verder achteruitgegaan

Nederlandse scholieren van 15 jaar scoren slecht op het gebied van lezen en het niveau is ook nog eens hard achteruitgegaan ten opzichte van een paar jaar geleden. Dat blijkt uit het internationale trendonderzoek PISA (Programme for International Student Assessment), waarbij onderzoekers van de Organisatie voor Economische Samenwerking in Ontwikkeling (OESO) elke drie of vier jaar de vaardigheden van 15-jarigen wereldwijd meten. Op wiskunde en natuurwetenschappen scoren Nederlandse kinderen beter dan op lezen, maar ook op die gebieden zijn ze flink achteruitgegaan. Het lezen gaat het slechtst. PISA kent zes niveaus voor leesvaardigheid, waarbij niveau 1 het laagste niveau is. Om goed te kunnen functioneren op school en in de maatschappij moeten leerlingen volgens PISA niveau 2 hebben. Een derde van de Nederlandse 15-jarigen haalt dat niet en loopt volgens PISA zelfs het risico laaggeletterd het onderwijs te verlaten. Het aantal leerlingen in Nederland dat niet verder komt dan niveau 1 is gegroeid. In 2018 was het een kwart van de leerlingen en nu dus een derde. Demissionair minister Paul van Onderwijs noemt de resultaten zorgelijk. "Het kan en moet echt veel beter. Want juist deze basisvaardigheden heb je keihard nodig om te kunnen meedoen in de samenleving. Als je de bijsluiter van medicijnen wil begrijpen bijvoorbeeld, of je bankzaken moet regelen." Het laatste PISA-onderzoek dateert uit 2018/19 en daaruit bleek al dat het slecht gesteld is met de leesvaardigheid van Nederlandse leerlingen en dat die achteruitging. Ze scoorden - net als nu - slechter dan leerlingen in veel andere EU-landen, al is er de kanttekening dat vergelijken lastig is omdat elk land een ander onderwijssysteem heeft. Rector Freek van Gurp van de middelbare school Echnaton in Almere herkent het probleem. "Wij merken dat veel van onze leerlingen slecht lezen. Dat heeft op alles impact, ook op bijvoorbeeld een vak als wiskunde, want daarbij krijg je vaak verhalende vragen. Laatst liet een wiskundedocent me nog een voorbeeld zien. Bij een toets gaf een leerling een compleet ander antwoord dan de vraag was. Ze kunnen gewoon de vraag niet lezen en begrijpen." Niet alleen Nederlandse 15-jarigen zijn achteruitgegaan, ook in veel andere landen presteren leerlingen minder goed dan in 2018. Dat is waarschijnlijk mede het gevolg van de scholensluitingen tijdens de coronapandemie. Minister Paul: "Scholen zijn nog hard bezig om de vertragingen door corona weg te werken en te zorgen dat leerlingen weer goed in hun vel zitten."

Volgens rector Van Gurp hebben coronamaatregelen inderdaad grote gevolgen gehad voor vmbo'ers, maar is dat lang niet de enige verklaring voor het slechte lezen. "Ik denk dat het een veelkoppig monster is. Ik denk bijvoorbeeld dat we veel te veel de nadruk leggen op begrijpend lezen, dat kinderen geen plezier meer hebben in lezen. Verder hoor ik dat zelfs studenten in opleiding om leraar Nederlands te worden zelf amper lezen. Dan wordt het stimuleren van leesplezier bij leerlingen wel erg moeilijk." Het lerarentekort wordt door velen in het onderwijs als een belangrijke oorzaak gezien. Van Gurp: "Het is afschuwelijk, vooral voor een super-diverse vmbo-havo-school als de onze. Ik kan amper leraren vinden. Het is goed dat wij subsidies krijgen om onze leerlingen die extra hulp nodig hebben te ondersteunen, maar ik weet niet waar ik de mensen vandaan moet halen. Daarom moet dit echt landelijk opgepikt worden. Het is niet binnen een paar jaar opgelost." Lerarenbond AOb beaamt dat en komt samen met werkgevers- en werknemersorganisatie in het onderwijs met de roep om een 'Deltaplan' in het nieuwe regeerakkoord. "Om de kwaliteit van het onderwijs te verbeteren moet het aanpakken van het lerarentekort de eerste prioriteit van het nieuwe kabinet zijn", laat de bond weten. Volgens de AOb is er een samenhangend plan nodig, over meerdere kabinetsperiodes heen. "Een plan dat het vak van leraar en schoolleiders aantrekkelijker maakt, door een goed salaris, goede en gezonde schoolgebouwen, voldoende tijd om als leraar en schoolleider je vak te beoefenen en je te professionaliseren en waarin autonomie van en vertrouwen in de leraar vooropstaat", zegt de AOb. Kwestie van lange adem Volgens demissionair onderwijsminister Paul is zij al hard aan de slag om het lezen te verbeteren. "Met subsidie, expertisepunten en samenwerking met bibliotheken om het leesplezier en daarmee de leesvaardigheid bij leerlingen te verbeteren. We werken ook aan nieuwe, heldere kerndoelen, zodat nog duidelijker wordt wat een leerling aan het eind van de schooltijd moet kunnen. Het realistische verhaal is dat het een kwestie van lange adem is voordat we hiervan blijvende resultaten zien." Overigens is er ook positief nieuws: Nederlandse leerlingen presteren voor wiskunde ruim boven het gemiddelde van de landen in het onderzoek. Voor natuurwetenschappen zijn de scores gemiddeld. Bovendien geven Nederlandse 15-jarigen hun leven gemiddeld een 7,3. Dit is hoger dan hun leeftijdsgenoten uit omringende landen. Ook wordt er veel minder dan gemiddeld gepest op Nederlandse scholen.