Dit zijn de kanshebbers voor Beste Boek voor Jongeren

In de zomer kiest een jongerenjury de winnaars. Dat wordt nog een flinke klus, want er zijn staan veel sterke, maar ook heel dikke boeken op de lijst. 

Categorie Nederlands

De dag die nooit komt bestrijkt één lange slapeloze nacht waarin Elias je vertelt over zijn bijzondere band met zijn zusje Evi en zijn vriendin Polly. Pas tegen de ochtend wordt duidelijk waarom. Een sterk debuut, waarin Oliver Reps film, fictie en werkelijkheid ineenvlecht tot een even betoverend als meedogenloos verhaal.

In Concept M kijkt journalist, muzikant en schrijver Aafke Romeijn in de toekomst. Hava lijdt aan kleurloosheid, een ziekte die de maatschappij steeds verder ontwricht. Niemand kan de veel te dure medicatie betalen. Als Hava bevriend raakt met een groep radicalen, besluit ze dat het tijd is voor actie. Bijzonder: dit boek heeft een eigen soundtrack: M, die Romeijn opnam in samenwerking met Spinvis.

 

Brian en zijn vader wonen in een groezelige stacaravan in een afgelegen stuk bos. Als zijn vader geld nodig heeft, besluit hij dat Lucien, Brians zwaar gehandicapte broer, voor drie weken naar huis komt. Natuurlijk kom de zorg neer op Brian, die pas dertien is en volop pubert. Zomervacht van Jaap Robben is een knap geconstrueerd en ongemakkelijk schurend verhaal over een jongen aan de rafelrand die opgroeit zonder rolmodel. 

In 1959 werden in het Oerolgebergte de negen lichamen van een groep jonge studenten aangetroffen. Een halve eeuw later blikt Roza terug op haar ontmoeting met deze jongeren, enkele dagen voor aan hun dood. Ze was destijds pas twaalf. Heeft ze alles goed onthouden of is haar fantasie op hol geslagen? Roza van Olivier Willemsen is een duister, onheilspellend verhaal over een waargebeurd, maar nooit opgelost incident.

In En ik was zijn held van Rindert Kromhout is een pakkend verhaal over een interessante tijd: eind jaren dertig, de opkomst van het nazisme in Duitsland. Klaus, de zoon van de beroemde schrijver Thomas Mann, leeft als banneling in Europa. Hij neemt je mee naar kunstenaarskringen, waar met stijgende verbazing wordt gekeken naar de ontwikkelingen in eigen land. Het zal toch zo'n vaart niet lopen met Hitler?

Vertaald

Mijn allerliefste schat Turtle Alverston woont in een onherbergzaam gebied in de vs. Ze krijgt een strenge opvoeding en leert schieten en overleven in de natuur. Haar vader is gewelddadig, veeleisend en gaat over grenzen. Als Turtle een vriend krijgt, moet ze een harde strijd leveren om haar vrijheid op te eisen. In mijn allerliefste schat van Gabriel Tallent (vertaling Jan de Nijs) is bij vlagen beeldschoon, maar ook behoorlijk gruwelijk. 

Maja is achttien, slim en mooi, maar wordt verdacht van medeplichtigheid aan een schoolshooting. Na maanden van wachten, waarin ze is uitgegroeid tot een van de meest gehate tieners van het land, wordt ze voorgeleid en kan ze eindelijk haar verhaal doen. In dromen lieg je niet van Malin Persson Giolito (vertaling Ron Bezemer) is een spannende, superdikke Zweedse thriller.

67 seconden van de Afro-Amerikaanse auteur Jason Reynolds houdt het midden tussen poëzie én proza en heeft een fijne flow. Aan het woord is Will, die 67 seconden in de lift naar beneden staat. Zijn broer Shawn is vermoord, in zijn broekband houdt hij een pistool. Will weet wat er van hem verwacht wordt, maar dan krijgt hij onverwacht gezelschap en raakt hij aan het twijfelen.

Als Eden op een dag niet op school aankomt, zet haar beste vriendin Jess alles op alles om haar te vinden. Liz Flanagan sleept je in De dag van Eden (vertaling Aleid van Eekelen-Benders) mee in een spannende zoektocht vol flashbacks, waarin zich een ingewikkeld drama ontvouwt. Je hoopt maar dat Jess op tijd zal zijn.

In Wit konijn, rode wolf van Tom Pollock (vertaling Esther Tott lijdt Peter aan paniekaanvallen. Precies op de dag dat zijn moeder een belangrijke wetenschapsprijs krijgt, gaat hij onderuit. Als hij bijkomt is zijn moeder neergestoken en zijn zus spoorloos verdwenen. Wat volgt is een rollercoaster met een geheim genootschap, spionage en een wiskundig web van logica.

De twee winnaars van het Beste Boek voor Jongeren (Oorspronkelijk Nederlands en Vertaald) worden bekendgemaakt voorafgaand aan de Boekenweek voor Jongeren, die duurt van 20 september tot en met 29 september 2019.

Prijs van de Jonge Jury naar "Wild" van Mel Wallis de Vries

Jeugdschrijver Mel Wallis de Vries heeft voor de zevende keer de Prijs van de Jonge Jury gewonnen. Ze werd woensdag in Utrecht bekroond voor haar boek Wild.

"Niet normaal, ik stuiter", zegt de auteur in een eerste reactie tegenover NU.nl.

"Ik denk dat de impact nog groter is dan de eerste keer dat ik 'm won. Zeven keer winnen betekent ook dat het zo veel jaar door zo veel mensen is gelezen. Dat is echt een droom. Dat het een lezersprijs is, is voor mij een groot compliment."

De jeugdthriller Wild gaat over een groep jongeren die op examenreis naar Spanje gaat. Wanneer ze besluiten om een nachtje te kamperen in een verlaten natuurgebied, verandert hun vakantie in een nachtmerrie. Andere kanshebbers dit jaar waren Fright Night van Maren Stoffels en Snitch van Margje Woodrow.

De Jonge Jury Debuutprijs werd uitgereikt aan Nadine Swagerman. Zij won met haar boek Eén waarheid. De prijs werd overhandigd door Mirjam Hildebrand, de winnaar van vorig jaar. Carlie van Tongeren (Heerestraat & Rozenlaan) en Merel de Keyzer (Over wezenloze zielen) waren de twee andere kanshebbers.

Wallis de Vries won prijs laatste zes jaar

Wallis de Vries werd in 2012 voor het eerst bekroond met de Prijs van de Jonge Jury, waar alle kinderen tussen de twaalf en zestien voor mogen stemmen. Haar winnende boek, Vals, werd eerder dit jaar verfilmd, met rollen voor Abbey Hoes en Holly Mae Brood.

Sinds 2014 is Wallis de Vries ieder jaar als winnaar uit de bus gekomen. Vorig jaar won haar thriller Pijn. Inmiddels heeft de auteur zeven keer de jongerenprijs gewonnen.

THRILLER ZEER GEWILD ALS VAKANTIEBOEK

De Spannende Boeken Weken zetten de thriller als vakantieboek centraal. De vakantie is voor 40% van de Nederlanders het moment om méér boeken te lezen dan normaal. Gemiddeld nemen we zo’n zes boeken mee op reis. Spanning is het meestgelezen genre en in aanloop naar de zomervakantie zorgen spannende boeken voor 37% van de totale omzet uit verkopen van fictie (bron: KVB-SMB/GfK).

De Spannende Boeken Weken lopen van 1 t/m  21 juni 2019. In die periode geeft de boekhandel het geschenkboek cadeau aan haar klanten bij besteding van minimaal € 12,50 aan Nederlandstalige boeken. Dit jaar geschreven door niemand minder dan Thomas Olde Heuvelt. In onze Mediatheek zullen we een selectie maken van een serie spannende boeken waar je ook het geschenkboek Dolores Dolly Poppedijn zal kunnen vinden. 

HISTORIE

De Spannende Boeken Weken zijn de voortzetting van Juni – Maand van het Spannende Boek. Deze campagne is ontstaan in 1989. Je kunt alle geschenkboeken terugzien op de site van Stichting CPNB.

ZOMERLEZEN

In juni, juli en augustus gaat heel Nederland Zomerlezen. Kom naar de Mediatheek om jouw eigen zomerboeken vast veilig te stellen:-)

25 mei bookstoreday en 25 en 26 mei grote boekenmarkt op TBL.

Boekenbeurs Oss

Lionsclub Oss de Maashorst organiseert al vele jaren eenmaal per jaar een grote boekenbeurs in het TBL in Oss. Onze uitgebreide collectie van ruim 30.000 boeken worden overzichtelijk gepresenteerd in diverse categorieën zoals romans, thrillers, hobby, zo goed als nieuw, pockets, kunst, geschiedenis, Engels, Duits, Frans, kinderboeken, bijzondere boeken, Brabant etc. U vindt bij ons diverse bekende schrijvers zoals Grisham, Konsalik, Brown, maar ook Vestdijk en Reve. De boeken worden gepresenteerd in een overzichtelijke opstelling zodat u in alle rust tussen de boeken kunt snuffelen. Uiteraard is er de gelegenheid om een kop koffie of thee te drinken.

Naast de grote boekenbeurs worden er ook een aantal kleine boekenmarkten georganiseerd in het centrum van Oss. Met de opbrengst van de boekenbeurs wordt het project Samen aan Tafel gefinancierd en meerdere goede doelen in Oss en omgeving. Dus ben je op zoek naar een goedkoop boek in goede staat, dan ben je bij deze boekenbeurs aan het juiste adres. Zaterdag 25 mei is het TBL vanaf 10 uur geopend tot 17 uur en zondag vanaf 11 uur tot 16 uur.

Daarnaast vieren we op  25 mei de Independent Bookstore Day. Dan vieren we de boekhandel. Want een boekwinkel is meer dan een winkel. In de boekwinkel vinden we inspiratie, raken we ontroerd. We lezen, kijken, vergapen ons er. In een boekwinkel word je verbeelding aangeraakt. Daarom kun je die dag speciale uitgaven kopen, in gelimiteerde oplages, en vinden er bijzondere optredens plaats. Meer informatie op www.bookstoreday.nl

Volgende boekenweek over `dwarsdenkers`, Özcan Akyol schrijft essay.

Het thema van de Boekenweek 2020 is 'Rebellen en dwarsdenkers', en schrijver en columnist Özcan Akyol schrijft bij dat thema het Boekenweekessay. Dat heeft de Stichting Collectieve Propaganda van het Nederlandse Boek (CPNB) bekendgemaakt. Eerder werd al duidelijk dat Annejet van der Zijl het Boekenweekgeschenk schrijft.

Volgens de CPNB is het een "maatschappelijk en relevant" thema. "We hebben dwarse denkers en rebelse schrijvers nodig om taboes te doorbreken en vernieuwing te brengen", zegt directeur Aendekerk. "Özcan Akyol is zo'n persoonlijkheid, iemand die geen blad voor de mond neemt en ons daarmee dwingt om kritisch naar onszelf en de maatschappij te kijken."

Jongensdroom

Akyol (35) spreekt van een jongensdroom die uitkomt. "Het thema is mij op het lijf geschreven. Ik wil een toegankelijk essay schrijven, dat interessant is voor een breed lezerspubliek, dus ook voor mensen die doorgaans niet zo gauw naar een boek zouden grijpen."

De 85ste Boekenweek wordt gehouden van zaterdag 7 maart tot en met zondag 15 maart. Zoals elk jaar zal het Boekenweekgeschenk cadeau worden gedaan aan klanten van boekhandels en zal het essay dan worden verkocht. Bij de afgelopen editie schreef Jan Siebelink het Boekenweekgeschenk en Murat Isik het essay.

De shortlist voor de Prijs van de Jonge Jury is bekend!

De afgelopen maanden is er enthousiast gelezen én gestemd. Stapels stemansichten en -formulieren stroomden binnen en ook de online stemmodule draaide overuren. De stemmen zijn geteld en dit zijn de drie genomineerde titels* voor de Prijs van de Jonge Jury 2019:

Fright Night – Maren Stoffels (Uitgeverij Leopold)
Snitch – Margje Woodrow (Uitgeverij De Fontein)
Wild – Mel Wallis de Vries (Uitgeverij De Fontein)
* Op alfabetische volgorde van boektitel

De Prijs van de Jonge Jury 2019 wordt uitgereikt op woensdag 5 juni tijdens de Dag van de Jonge Jury in TivoliVredenburg te Utrecht. Naast het bijwonen van de prijsuitreiking ontmoeten de leerlingen hun favoriete auteurs, volgen zij workshops en is er een uitgebreid gangenprogramma.

Sjoerd Kuyper komt met nieuw jeugdboek `Bizar`

Het is een onstuimig boek om je tanden in te zetten, ‘Bizar’ van Sjoerd Kuyper: ruim driehonderd bladzijden boordevol ideeën over de wereld en het bestaan, een scheut Shakespeare en een snuf Schopenhauer, vol scherpe maatschappijkritiek, schaterlach-humor, om de paar bladzijden een zin die het noteren waard is en een avontuur dat de titel eer aandoet.

Een authentiek boek met lef, van een hartstochtelijk schrijver, die zijn (jonge) lezers uitdaagt en tart met zijpaden, plotse sprongen in de tijd, ongeloofwaardige wendingen en een onbetrouwbare verteller, die vaak doodleuk schrijft dat ze zo’n wending heeft verzonnen.

Van haar psychiater moet Sallie Mo (13) gaan leven in plaats van lezen. Tot nu toe zat ze altijd met haar neus in de boeken en nam ze weinig deel aan de wereld erbuiten. Tijdens een kampeervakantie moet ze een dagboek bijhouden over wat ze in de echte wereld meemaakt.

Kinderheilstaat

Dat is nogal wat: ze ontdekt een meisje dat zich met haar tweelingbroertjes schuilhoudt in een bunker. Deze Jackie is van huis weggelopen, omdat ze er niet meer tegen kan dat haar vader - bankier met een rinkelende kassa op de plek van zijn hart - mensen bedriegt en er miljoenen voor opstrijkt. Met een groep kinderen besluit ze een ‘kinderheilstaat’ op te richten, maar dat gaat vreselijk mis.

© x

De nasleep van de bankencrisis in een jeugdboek, je moet er maar opkomen. Zo stipt Kuyper veel actuele thema’s aan: de vluchtelingenstroom, euthanasie, racisme, de politieke verwaarlozing van de kunsten, feminisme, enzovoort. Sallie Mo moet de wereld in - waar Jackie juist aan wil ontsnappen - en daarom dringt die zo fel door in haar dagboek.

Kuyper weet precies wat hij doet. Denk je net: wel érg ouwelijk, die Sallie Mo, dan laat hij haar zeggen dat ze is uitgekeken op haar jeugd en een ‘ouwe ziel’ heeft. Denk je: beetje traag stuk, dan schrijft ze: “Het duurt wel erg lang voor er wat gebeurt.” Denk je: beetje zwabberende structuur, dan zegt ze: “In een boek is alles netjes geordend, nou, in dit boek niet.” Zo reflecteert dit verhaal op het schrijven zelf.

En dat is relevant, want de vraag die Sallie Mo tot aan het verrassende, ontroerende slot bezighoudt, gaat over de verhouding tussen fictie en werkelijkheid, leugen en waarheid. Bestaat er eigenlijk wel een waarheid? “Niets is waar”, zei haar opa altijd, “en zelfs dat niet.”

De week van het luisterboek 2019

2019 komt eraan!

Vanaf maandag 6 mei organiseert lezerssite Hebban.nl voor de derde keer de Week van het Luisterboek. 

De actieweek bestaat uit een bomvol (online) programma om het ‘gesproken boek’ te promoten. Er worden twee nog niet eerder verschenen luisterboeken cadeau gegeven. 

Actrice Chava voor in ’t Holt (bekend van o.a. De Hel van ’63 en Moordvrouw) leest een viertal spannende verhalen van de bekroonde Vlaamse misdaadauteur Hilde Vandermeeren.

Collega-acteur Sander de Heer (o.a. Goudkust en Onderweg naar morgen) leest het verhaal van Dolfje Weerwolfje en Foeksia in het Weerwolvenbos van de populaire kinderboekenschrijver Paul van Loon. 

Daarnaast wordt voor de derde keer de Hebban Luisterboek Award uitgereikt aan de beste voorlezers van luisterboeken. Henkjan Smits, presentator van De MAX! op NPO Radio 5 en voormalig juryvoorzitter van o.a. Idols en X Factor, is voorzitter van de professionele jury die zich buigt over de shortlist die bepaald wordt door een 100-koppige lezersjury.

Van 6 mei tot en met 12 mei worden de luistercadeaus gratis aangeboden via de Hebban Luisterboek-app en retailpartners Libris.nl, LuisterBieb en Luisterrijk.nl.

Rob van Essen wint Libris Literatuurprijs

Schrijver Rob van Essen heeft de Libris Literatuurprijs 2019 gewonnen met zijn boek De goede zoon. De uitreiking was in het Amstel Hotel in Amsterdam.

De prijs voor de beste Nederlandstalige roman bestaat uit een bronzen penning en een geldbedrag van 50.000 euro.

Een ‘sprankelend werk’ noemt de jury de roman van Van Essen. Zijn werk ‘intrigeert,

amuseert en zet aan tot denken over onszelf en de wereld om ons heen’. 

,,Met al zijn bizarre invallen, groteske wendingen, lijnen en lagen laat van Essens meesterwerk ons zien en voelen wat het betekent om te leven in deze tijd, met zijn overdaad aan vrije tijd en luxe, met zijn robots en computers, een tijd waarin alles en iedereen constant in de gaten wordt gehouden en waar nodig van bovenaf gecorrigeerd,” oordeelde de jury, die ruim tweehonderd boeken las.

In De goede zoon van Van Essen (1963) gaan twee mannen, van wie er een net zijn moeder heeft moeten begraven, op zoek naar verlossing en vergetelheid. Ze doen dat in een herkenbare wereld, met akelige trekjes en veel vreemde gebeurtenissen. De invoering van het basisinkomen, ironische robots en spraakzame zelfrijdende auto’s spelen een rol.

De andere genomineerden waren Jan van Aken, Johan de Boose, Esther Gerritsen, Bregje Hofstede en Ilja Leonard Pfeijffer. Vorig jaar won Murat Isik de prijs met zijn roman Wees onzichtbaar.

Op korte termijn te leen in onze Mediatheek;-)

De andere genomineerden waren Jan van Aken, Johan de Boose, Esther Gerritsen, Bregje Hofstede en Ilja Leonard Pfeijffer. Vorig jaar won Murat Isik de prijs met zijn roman Wees onzichtbaar.

De longlist van de Gouden Strop 2019 telt dit jaar tien kanshebbers die in de race zijn voor de prijs voor het beste Nederlandstalige spannende boek. Zeven gevestigde namen en drie debutanten zijn uitgekozen uit de inzendingen die door vijfkoppige jury zijn gelezen en beoordeeld. 

De longlist van de BookSpot Gouden Strop, de prijs voor het beste Nederlandstalige spannende boek, is samengesteld door een jury onder leiding van Anniko van Santen. De shortlist van de BookSpot Gouden Strop wordt op 1 mei bekend gemaakt.

De volledige longlist van de BookSpot Gouden Strop 2019 is als volgt:

• Kefah Allush, De munt van Judea (Volt)
• Henk Apotheker & Kirsten van Dissel, Erfenis (Luitingh-Sijthoff)
• Kasper van Beek, Vogelvrij (De Bezige Bij/Cargo)
• Jan Van der Cruysse, Bling bling 3 (Angèle)
• Chris Houtman, Het negende gebod (Karakter Uitgevers)
• Elvin Post, Arizona blues (Ambo|Anthos)
• Samantha Stroombergen, De witte kamer (Meulenhoff Boekerij)
• Marjolijn Uitzinger, Verloren in Berlijn (De Geus)
• Felix Weber, Genadeschot (Meulenhoff Boekerij)
• Igor Znidarsic, De uitverkorene (Karakter Uitgevers)

De te winnen prijs bestaat uit een geldbedrag van € 20.000,-. Ook krijgen de genomineerden van de BookSpot Gouden Strop shortlist ieder € 1.000,-. De Gouden Strop en Schaduwprijs vormen sinds 2012 de start van de CPNB-campagne rondom spannende boeken. Vorig jaar won Willem Asman met Enter (uitgeven bij Ambo|Anthos). Het boek stond vervolgens vijf weken lang in De Bestseller 60. 

Geschenkauteur Thomas Olde 

Thrillerauteur Thomas Olde Heuvelt schrijft dit jaar het geschenk voor de Spannende Boeken Weken 2019. Lezers ontvangen het geschenk in de boekhandel bij een besteding vanaf € 12,50 aan Nederlandstalige boeken. In Dolores Dolly Poppedijn glijdt Charlotte na de dood van haar baby Dolores steeds verder af in haar verlangen om haar perfecte baby te herscheppen. Olde Heuvelts psychologische griezelthriller is een huiveringwekkende vertelling in de traditie van grootmeesters Roald Dahl en Edgar Allan Poe, doordrenkt met inktzwarte humor. Meer informatie lees je hier op Hebban.

Annejet van der Zijl schrijft het Boekenweekgeschenk voor de Boekenweek van volgend jaar.

Van der Zijl maakte naam met onder meer het boek Sonny Boy, De Amerikaanse prinses en werken over onder anderen Annie M.G. Schmidt en prins Bernhard.

Van der Zijl is "heel blij" met de opdracht en licht al een tipje van de sluier op: "Net toen dit ter sprake kwam, was ik me aan het verdiepen in een Amerikaans-Nederlandse liefdesgeschiedenis in tijden van onderdrukking en slavernij, de negentiende eeuw dus."

"Ik ben er inmiddels voor naar Amerika geweest en het is inderdaad een uitzonderlijk verhaal dat me bij uitstek geschikt lijkt voor het brede en hopelijk ook nieuwe publiek dat ik met dit geschenk wil bereiken."

Eveline Aendekerk, directeur van de organiserende stichting CPNB, verwacht er veel van. "Annejet van der Zijl kan als geen ander historische figuren op een spannende manier opnieuw tot leven brengen. Haar boeken geven een unieke inkijk in andere tijden en werelden."

De 85e Boekenweek heeft plaats van zaterdag 7 maart tot en met zondag 15 maart. Het thema van de week wordt later onthuld.

Lezers zijn betere burgers met positiever zelfbeeld.

Lezers hebben een positiever zelfbeeld en minder vooroordelen en zijn daardoor betere burgers. Dat blijkt uit de studie "de impact van het boek" die woensdag is aangeboden aan minister Ingrid van Engelshoven, mininster van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap.

Lezen zet aan tot nadenken en vergroot het voorstellingsvermogen. Ook leidt het tot geluk, ontspanning en een hogere emotionele intelligentie, zo wordt vastgesteld in het driedelige onderzoek in opdracht van kennis- en innovatieplatform voor de boekensector KVB Boekwerk.

Lezen is goed voor de samenleving: de vaardigheden die mensen ontwikkelen of versterken doordat ze lezen dragen in positieve zin bij aan de manier waarop ze naar de wereld om hen heen kijken en waarop ze daar zelf aan bijdragen.

Stimulatie van brein
Taalvaardigheid, begrip en cognitieve vaardigheden die de lezer opdoet, spelen daarnaast een aantoonbare factor bij succes op de arbeidsmarkt en functioneren op de werkvloer - werkgever en werknemer profiteren hier.

Het lezen van boeken stimuleert ook nog eens het brein, draagt bij aan een langer en gezonder leven en verkleint de kans op dementie. 'Het levert veel persoonlijke gezondheidswinst op en bijbehorende kostenbesparingen voor de samenleving,' aldus het rapport.

Het klinkt als preken voor eigen parochie in de 84ste Boekenweek die mensen lezen moet zetten én tot de aanschaf van boeken. Want anderszins zijn de reportages over ontlezing zorgwekkend en verkeren veel onafhankelijke boekhandels in zwaar weer.

Directeur Anne Schroën van de Koninklijke Boekverkopersbond gebruikte de presentatie dan ook om een oproep te doen aan de lokale politiek om zich optimaal in te spannen om de boekhandel te stimuleren.

"In elke gemeente klein of groot, zouden organisaties met een culturele missie de handen ineen moeten slaan, dat geldt in het bijzonder voor bibliotheek en boekwinkel."

Toekomst
Minister Van Engelshoven erkende het belang van rapportages over de staat van het boekenvak en beloofde de bal op te pakken. "We moeten Nederland aan het lezen brengen en houden. Het is zaak dat overheid en boekenmarkt elkaar nu versterken n het belang van de toekomst van het geschreven woord en het boek."

De toegevoegde waarde van het boekenvak aan de economie is zo'n 218 miljoen euro. Het biedt werkgelegenheid aan 25 tot 26.000 mensen.

Bart Moeyaert wint de Astrid Lindgren Momorial Award 2019.

Bart Moeyaert heeft de Astrid Lindgren Memorial Award 2019 gewonnen, zowat de Nobelprijs voor jeugdliteratuur. ‘Een surreële ervaring’, zegt hij zelf.

„I love you!”, riep een geëmotioneerde Bart Moeyaert door de telefoon, toen hem dinsdag werd verteld dat hij de grootste prijs voor jeugdliteratuur ter wereld had gewonnen. Hij ontvangt als tweede Nederlandstalige schrijver de Astrid Lindgren Memorial Award (ALMA), die geldt als de ‘Nobelprijs voor kinderliteratuur’. Bart Moeyaert (1964) werd door de Zweedse jury gekozen uit 264 kandidaten uit 64 landen. De ALMA kent een prijzengeld van 5 miljoen Zweedse kronen (480.000 euro).

De jury prijst de Vlaming om zijn „gecondenseerde en muzikale taal”, die „smeult van onderdrukte emoties en onuitgesproken verlangens”. Moeyaert bouwde sinds zijn debuut in 1983 aan een veelzijdig oeuvre van inmiddels ruim vijftig boeken – van prentenboeken tot jeugdromans, fictie voor volwassenen, toneel en poëzie. Zijn laatste jeugdroman Tegenwoordig heet iedereen Sorry verscheen afgelopen najaar.

Bart Moeyaert geldt al jarenlang als een van de voornaamste makers van jeugdliteratuur uit het Nederlandse taalgebied – meer dan twintig van zijn boeken zijn vertaald, zijn werk is in vele landen bekroond, al vijftien keer eerder was hij kandidaat voor de ALMA. Guus Kuijer was in 2012 de eerste Nederlandse winnaar.

Geliefd als dichter

Moeyaerts werk blinkt uit op het niveau van woorden en zinnen – in eigen land is hij dan ook door jong en oud geliefd als dichter. Ook in zijn jeugdliteratuur zijn de woorden eenvoudig en met de grootst mogelijke zorg gekozen, gewogen en geplaatst, waardoor ze de ultieme condensatie van een geladen moment of een onbestemd gevoel zijn. Zijn werk is tegelijk persoonlijk, talig en uitgesproken filmisch: door veel context weg te laten richt Moeyaert de blik op het hier en nu, terwijl er beladen verledens op de achtergrond meespelen. Daar vertellen Moeyaerts spaarzame woorden slechts zijdelings over – de scènes die hij oproept worden er des te intenser en betekenisvoller van.

Zo toont hij de spanning in een gezin in Het is de liefde die we niet begrijpen (1999) en de wreedheid in zijn hoogewaardeerde Blote handen (1995). Zo maakte hij misbruik voelbaar in Dani Bennoni (2004), bekroond met de Nienke van Hichtum-prijs. En zo liet hij de menselijke naïviteit uitspelen in zijn eigenzinnige Genesis-adaptatie, de trilogie De Schepping (2003), Het Paradijs (2010) en De Hemel (2015). Met diezelfde techniek van condensatie en weglaten wist hij zijn eigen jeugd op te roepen in het humoristische en autobiografische Broere (2000).

Leeftijdsaanduiding

Zo verfijnd en subtiel is zijn manier van vertellen dat ook de vraag is gesteld of zijn werk wel voor kinderen bedoeld is. Die vraag beantwoordt hij enerzijds klemmend met „ja”: de Britse jeugdschrijver Aidan Chambers doordrong hem ervan, zoals tijdschrift Ons Erfdeel ooit schreef, „dat leesvoer voor jongeren ook literaire aandacht vraagt”. Dat is geheel in lijn met het gedachtegoed van Astrid Lindgren, dat door de Zweedse overheid met deze jaarlijkse prijs geëerd wordt: zij bepleitte dat kinderen zo serieus mogelijk genomen werden.

Het andere antwoord dat Moeyaert geeft: hij schrijft het verhaal zoals het moet zijn, het is de uitgever die er een leeftijdsaanduiding op plakt. Moeyaert is ook een kunstenaar die zijn eigen pad volgt – maar, getuige ook zijn bewerkingen van klassiekers op geheel eigen wijze, in het spoor van grote voorbeelden. Dinsdag verklaarde hij hoe hij als negenjarige genoot van Lindgrens werk. „En later zag ik dat haar wereld draaide om insluiting. En dat was geruststellend, want als jongste was ik een eenzaat in mijn grote familie. Dat beïnvloedde mijn werk. Ik wil de grenzen van de jeugdliteratuur verbreden.”